بهترین چیزهای دنیای متنباز با هم ساخته میشوند
معرفی Replica و چارچوب دسترسپذیری متنباز (Open Source Accessibility Framework)؛ دو پروژهٔ متنباز تازه برای همکاری و شمول.
در سال ۲۰۲۶، مشارکتهای عمومی در GitHub به ۲.۵ میلیارد رسید؛ بیش از دو برابر مجموع سال قبل که ۱.۱۲ میلیارد بود. این رقم نشان میدهد متنباز همچنان سازوکاری قدرتمند برای توسعهدهندگان است تا بسازند، به اشتراک بگذارند و جامعه پرورش دهند.
متنباز نقطهٔ شروع مسیر من در GitHub بود. در Processing Foundation مشارکت کردم و به تصاویر وبسایت p5.js متن جایگزین (alt-text) اضافه کردم. این نخستین باری بود که با پیشینهای در هنرهای زیبای سنتی و طراحی، حس کردم در فضای توسعهٔ نرمافزار جایی دارم. نخستین باری بود که یک fork ساختم، درخواست ادغام (pull request) باز کردم و کدی را در مخزنی که مال خودم نبود ادغام کردم.
وقتی در GitHub کار میکنی، داستانهایی مثل داستان من را همهجا میشنوی. متنباز نهفقط برای ما بهعنوان یک کسبوکار، بلکه برای هویت ما بهعنوان کسانی که آن را میسازند بنیادین است! چندی پیش دو پروژهٔ متنباز تازه را برای به اشتراک گذاشتن با جامعه معرفی کردیم: Replica، یک هارنس طراحی متنباز، و چارچوب دسترسپذیری متنباز (Open Source Accessibility Framework).
در GitHub Universe در نشست جان مائدا (John Maeda) با چیانچیان یه (Qianqian Ye)، مدیر فناوری خلاق Processing Foundation، با عنوان «طراحی با کد در عصر هوش مصنوعی» شرکت کردم. این نشست دربارهٔ قدرت جامعهٔ متنباز بود و یادآوری کرد که این جامعه چقدر برای اکوسیستم توسعهدهندگان ما اهمیت دارد. متنباز نوآوری را شتاب میدهد. همین است که ابزارهای هوش مصنوعی زبانهای برنامهنویسی مختلف را اینقدر خوب میفهمند، توسعهدهندگان هارنسهای عامل (agent harness) را برای کارایی بیشتر دستکاری میکنند و شرکتهای تازهٔ هوش مصنوعی شکل گرفتهاند.
این لحظه برایم آشنا بود. چیانچیان پرسید:
«به نظر شما جامعهٔ متنباز امروز در عصر هوش مصنوعی چه نقشی دارد؟»
جان پاسخ داد:
«من در جامعهٔ متنباز WordPress کار کردهام و آنجا یاد گرفتم که PHP یعنی مردم به مردم کمک میکنند. اگر چیزی باشد، من فقط به این امیدوارم که دنیای متنباز همان روشی باشد که باید در کل جامعه دنبال کنیم. و واقعاً هیجانزدهام که در GitHub اینقدر عمیق به متنباز اهمیت میدهیم.»
Replica، یک هارنس طراحی متنباز تازه
در سال ۲۰۲۵، ۶۰٪ از پروژههای متنباز با بیشترین رشد بر هوش مصنوعی متمرکز بودند. در GitHub هم وضع همین است. چند هفته پیش، تیم طراحی GitHub از Replica رونمایی کرد؛ پروژهای که نقش طراحان را در عصر هوش مصنوعی در نظر میگیرد و بر یادگیری تقویتی تمرکز دارد. Replica در ابتدا پروژهای داخلی بود، اما آنقدر مفید از آب درآمد که تیم طراحی ما آن را به اشتراک گذاشت تا توسعهدهندگان و طراحان همهجا هم از آن بهره ببرند.
Replica در GitHub یادگیری تقویتی زیادی انجام میدهد. این یک هارنس طراحی متنباز است تا بتوانید کارهایی را که امیدوارید در محیط آزمایشی نمونهسازی انجام دهید، عملی کنید
جان مائدا، معاون شرکتی (CVP) طراحی GitHub و CoreAI
با Replica، هر کسی میتواند نمونههای اولیهٔ تولیدشده با هوش مصنوعی را درون سیستم طراحی خود بسازد و آنها را کنار GitHub Copilot اصلاح کند. همچنین میتوانید نمونهها را در Replica Hub منتشر کنید تا با همتیمیها همکاری کنید، نظر بگیرید و تکرار کنید.
با محوریت یادگیری تقویتی، سیستم از هر تعامل و از نظرهای روی نمونهها یاد میگیرد که «خوب» چه شکلی است و بهمرور بهتر میشود. چون Replica متنباز است، میتوانید آن را دستکاری کنید و هرطور که مناسب میدانید با محصولات و جریانهای کاری تیمتان سازگارش کنید.
چارچوب دسترسپذیری متنباز (A11y Framework)، یک چارچوب دسترسپذیری متنباز تازه
توسعهدهندگان در سال گذشته ۱۷.۹ میلیارد بار تغییرات کد را به GitHub push کردند؛ بیش از مجموع ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵. کامیتها در همهٔ انواع مخزن (عمومی و خصوصی) حتی سریعتر بالا رفت و به ۳۴.۳ میلیارد رسید؛ بیش از سه برابر دو سال پیش. درخواستهای ادغامشده در همین بازه بیش از سه برابر شد و به ۱.۳ میلیارد رسید؛ بهطور میانگین روزی ۳.۵ میلیون. هوش مصنوعی به همهٔ ما کمک کرده سریعتر بسازیم. با این حجم و حجم بیشتری که انتظار میرود، باید دسترسپذیری را در کانون توجه نگه داریم تا کدی که منتشر میشود برای همه قابل استفاده باشد.
ما بهعنوان خانهٔ همهٔ توسعهدهندگان میخواهیم هر توسعهدهندهای احساس خوشآمدگویی کند و بتواند با استفاده از همهٔ آنچه GitHub عرضه میکند، در آیندهٔ توسعهٔ نرمافزار جهانی سهیم شود.
اد سامرز (Ed Summers)، مدیر بخش دسترسپذیری GitHub
چارچوب دسترسپذیری متنباز (Open Source Accessibility Framework) که با همکاری مشارکتکنندگان بیرونی از جوامع معلولیت و دسترسپذیری ساخته شد، ماه گذشته رونمایی شد. این چارچوب کمک میکند دسترسپذیری بخشی ذاتی از شیوهٔ ساخت پروژهها شود. یک مدل پاسخگویی با چهار مرحله است تا توسعهدهندگان بتوانند پروژهها و اهداف دسترسپذیری را به پیشرفتی عمومی و قابل پیگیری تبدیل کنند. یکی از اجزای اصلی آن، فایل تازهٔ ACCESSIBILITY.md است؛ فایلی که اکنون در صفحهٔ نمای کلی مخزن دیده میشود و جایگاهی بادوام به پروژه میدهد تا اهداف دسترسپذیری، انتظارات از مشارکتکنندگان، محیطهای پشتیبانیشده، محدودیتهای شناختهشده و فرایند گزارش موانع را توضیح دهد. دربارهٔ فایل ACCESSIBILITY.md بیشتر بخوانید.
قدرت جامعه
برگردیم به نشست جان و چیانچیان در Universe؛ جان پرسید:
«یک جامعهٔ متنباز چطور چیزی را اینقدر ماندگار نگه میدارد؟ رازش چیست؟»
چیانچیان پاسخ داد:
«فکر میکنم رازش یکی از واضحترینهاست. جامعه.»
مخزن firstcontributions/first-contributions در GitHub از نظر تعداد مشارکتکنندگان، در سال ۲۰۲۶ رتبهٔ چهارم را در میان پروژههای اجتماعی با سریعترین رشد به دست آورد و به توسعهدهندگان کمک کرد نخستین گامها را در متنباز بردارند. امیدواریم شما هم به جامعهٔ متنباز ما بپیوندید: پروژههای تازهٔ ما را دستکاری کنید یا پروژهٔ خودتان را شروع کنید.
نشست جان مائدا و چیانچیان یه را ببینید 👇
برچسبها:
نوشتهٔ
نوشتههای مرتبط
نگهدارندگان به گزارشهای بیشتر اشکال هوش مصنوعی نیازی ندارند؛ آنها به اصلاح نیاز دارند.
در پایلوت Codename MDASH، GitHub و Microsoft هزاران یافتهٔ خام هوش مصنوعی را به ۹۹ گزارش بررسیشده و خصوصی همراه با اصلاحات پیشنهادی برای شش پروژهٔ متنباز پرکاربرد تبدیل کردند. نگهدارندگان بیش از نیمی از آنها را پیشتر اصلاح کردهاند.
آسیبپذیریهای امنیتی Git اعلام شد
Git بهروزرسانیهایی منتشر میکند که شش آسیبپذیری امنیتی را رفع میکنند؛ آسیبپذیریهایی که بر کلونها، مدیریت ارجاعها، ادغامها، وصلههای دودویی و واردکردنها اثر میگذارند. آنچه کاربران باید بدانند در ادامه آمده است.
بیانیههای دسترسپذیری اکنون جایگاهی در GitHub دارند
GitHub اکنون فایلهای ACCESSIBILITY.md را برجسته میکند و به نگهدارندگان کمک میکند اهداف دسترسپذیری، موانع شناختهشده، محیطهای پشتیبانیشده، انتظارات از مشارکتکنندگان و فرایندهای گزارش را مستند کنند.
نگار رضایی

سارا نادری

آرمان کریمی