ساتیا نادلا (Satya Nadella)، مدیرعامل مایکروسافت، روز چهارشنبه توضیح داد چرا در اکتبر به ۶۰ هزار نفر از کارکنانش پیشنهاد خرید اختیاری داده است؛ پیشنهادی که در عمل از آنها میخواست داوطلبانه شرکت را ترک کنند تا نیروی کار با یک تعدیل گستردهٔ دیگر کاهش پیدا نکند.
پاسخ کوتاه: هوش مصنوعی؛ اما به گفتهٔ او، نه آنگونه که احتمالاً انتظار دارید. او نمیگوید کارکنان، بهویژه مهندسان نرمافزار، را با هوش مصنوعی جایگزین میکند. او میگوید مایکروسافت را به شرکتی بازسازی میکند که در آن همه با هوش مصنوعی کار میکنند و شغل افراد بر مدیریت همین هوش مصنوعی متمرکز میشود.
نادلا در نشست DealBook Summit به اندرو راس سورکین (Andrew Ross Sorkin) گفت این خرید اختیاری «برای این بود که دستکم همه احساس کنند در انتخابهایشان اختیار دارند.»
او توضیح داد: «بیایید مهندسی نرمافزار را در نظر بگیریم. از این نقطه شروع کردیم که “خب، ما باور نداریم هوش مصنوعی هرگز بتواند نرمافزار بنویسد.” بعد یکباره به اینجا رسیدیم که “وای، میتواند همهٔ نرمافزار را بنویسد؛ پس چرا به مهندس نرمافزار نیاز داریم؟” و حالا دوباره داریم کشف میکنیم که مهندسی نرمافزار کاملاً زنده است و در واقع قرار است رونق بگیرد؛ با این تفاوت که شیوهٔ سازماندهی تیم و کاری که یک مهندس نرمافزار انجام میدهد اکنون به نقطهٔ عملیاتی تازهای رسیده است.»
او افزود برای بعضی افراد «این بازسازی و تغییر تا حدی دشوار است، نه؟ اما باید انجام شود.»
نادلا تیمی را مثال زد که Cowork را میسازد؛ عامل هوش مصنوعی در اپلیکیشنهای Microsoft 365. به گفتهٔ او این تیم فقط ۱۱ توسعهدهنده دارد که در استفاده از هوش مصنوعی برای انجام کارهایشان مهارت پیدا کردهاند. «آنها کارخانهٔ نرمافزاری میسازند که محصول را میسازد. خودشان محصول را نمیسازند.»
او باور دارد روزی هر کارمند نیز به همین شکل به مدیر عاملهای هوش مصنوعی تبدیل میشود، نه کسی که مستقیماً کار را انجام میدهد. «راستی، این سطح از هدایت کردن همان چیزی است که در همهٔ شغلها رخ خواهد داد.»
اما مایکروسافت بهعنوان شرکتی ۵۱ ساله، از ابتدا هوش مصنوعیمحور رشد نکرده است. نادلا گفت: «پس پرسش این است که یک شرکت تثبیتشده چقدر سریع میتواند کار، جریان کار و خروجی کار را دگرگون کند، آن هم با همهٔ حمایتهای دستمزدی که همراه آن است؟ این کار کمی بیشتر از آنچه هر کسی انتظار دارد زمان میبرد. و در همهٔ این ماجرا، افرادی خواهند بود که بگویند: “هی، من انتخابهای دیگری دارم که میخواهم انجام دهم.”»
گرگلی اوروس (Gergely Orosz) هفتهٔ گذشته در پادکست The Pragmatic Engineer همین موضوع را مطرح کرد و پرسید چرا مایکروسافت از ۶۰ هزار نفر خواسته داوطلبانه استعفا دهند. نادلا در پاسخ توضیح بیشتری داد: «ما در افراد اضطراب زیادی ایجاد کردهایم؛ این احساس که کنترل سرنوشت خودشان را در دست ندارند، چون شیوهٔ صحبت ما دربارهٔ این انقلاب هوش مصنوعی چنین احساسی را به وجود آورده است.»
او به صحبتها دربارهٔ تکینگی (نقطهٔ فرضیای که هوش مصنوعی از هوش انسانی پیشی میگیرد) و پیشبینیهایی اشاره کرد که میگویند هوش مصنوعی همهٔ شغلها را از بین میبرد. «همهٔ اینها باعث میشود هر کسی که حتی بخواهد تغییر کند، تا حدی مضطرب شود… باید مسیر دشوار ایجاد واقعی تغییرات ساختاری را طی کنی، افراد را در جایگاه مناسب بگذاری و به آنها فرصت بدهی.»
به بیان دیگر، خرید اختیاری این پیام را به کارکنان میرساند: میتوانید با برنامهٔ جدید هوش مصنوعیمحور همراه شوید، برنامهای که شغلتان را بهطور بنیادین تغییر میدهد، یا انتخاب کنید زندگیتان را جای دیگری ادامه دهید.
آرمان کریمی

سارا نادری
نگار رضایی