Proton، شرکت فناوری متمرکز بر حریم خصوصی که جایگزینهایی برای ابزارهای گوگل و مایکروسافت در ایمیل، اپلیکیشنهای بهرهوری، مدیریت گذرواژه، ذخیرهسازی ابری و موارد دیگر ارائه میدهد، حالا اپلیکیشن هوش مصنوعی خود، Lumo، را به رایانههای شخصی میآورد. این شرکت روز سهشنبه Lumo Desktop را برای ویندوز، مک و لینوکس عرضه کرد تا کاربران بتوانند از هوش مصنوعی آن برای انجام وظایف محلی روی رایانهٔ خود، از جمله کار با اپلیکیشنهای متصل، فایلهای شخصی و دیگر خودکارسازیها، استفاده کنند.
این اپلیکیشن طوری طراحی شده که کنترل بیشتری بر دادههای شخصی به کاربر بدهد؛ در زمانی که فناوری هوش مصنوعی مصرفی بیش از پیش بر عاملهای هوش مصنوعی متمرکز میشود؛ نرمافزارهایی که بهجای کاربر وظایف را انجام میدهند، نه اینکه فقط به پرسشها پاسخ دهند.
سازندگان اصلی مدلها، از جمله OpenAI، Anthropic، متا و دیگران، هماکنون ابزارهای دسکتاپی برای کار با فناوریهای هوش مصنوعی خود ارائه میدهند، اما این کار خطر بیشتری برای دادههای شخصی کاربران ایجاد میکند. برای نمونه، تنها همین هفته اپل اعلام کرد که با سختترکردن تنظیمات امنیتی برای اپهایی که مجوز Full Disk Access (دسترسی کامل به دیسک) درخواست میکنند، به این نگرانیهای حریم خصوصی پاسخ میدهد؛ همان مجوزی که اپهای دسکتاپ هوش مصنوعی هم درخواست میکنند.
ایدهٔ Proton ارائهٔ مجموعهای از ابزارهاست که به هوش مصنوعی آن اجازه میدهد به اپلیکیشنها، فایلها و پوشههای متصل دسترسی داشته باشد و وظایف را خودکار کند، اما با امکان شخصیسازی بیشتر در میزان این دسترسی. به گفتهٔ این شرکت، کاربران میتوانند انتخاب کنند کدام اقدامهای عامل هوش مصنوعی نیازمند تأیید آنها باشد؛ Proton همچنین تأکید میکند که گفتوگوها و اطلاعات برگرفته از اپلیکیشنها و فایلهای متصل هرگز برای نمایش تبلیغات شخصیسازیشده یا آموزش مدلهای هوش مصنوعی استفاده نمیشود.
برای مشاهدهٔ جزئیات، تصویر را باز کنید
اپلیکیشن جدید مجموعهای از اتصالدهندهها را در خود دارد که از ابزارهای محلی پشتیبانی میکنند؛ مانند دسترسی به فایلسیستم، اجرای دستورهای شل و واکشی محتوای مرورگر. علاوه بر این، اپ ایمیل Proton و برخی سرویسهای ثالث از جمله Confluence، Dropbox و Jira هم پشتیبانی میشوند.
این اتصالدهندهها از سرورهای محلی و راهدور MCP (Model Context Protocol) هم پشتیبانی میکنند؛ پروتکلی که عاملهای هوش مصنوعی برای دسترسی به منابع داده خارجی از آن استفاده میکنند.
به گفتهٔ Proton، کاربران میتوانند برای هر اتصالدهنده تعیین کنند Lumo کدام اقدامها را خودکار انجام دهد، کدامها نیازمند تأیید باشند و کدامها بهکلی مسدود شوند. کاربران همچنین میتوانند ابزارهای جداگانه را از منوی Tools در گفتوگو خاموش کنند.
علاوه بر این، کاربران میتوانند وظایف زمانبندیشدهٔ خود را تعریف کنند و برای هرکدام مجموعهای جداگانه از مجوزها تعیین کنند؛ یعنی مشخص کنند چه کاری خودکار انجام شود و چه کاری نیازمند تأیید است.
Proton میگوید با رمزنگاری تضمین میکند که فقط کاربران بتوانند تاریخچهٔ گفتوگوی خود را بخوانند، نه خود شرکت. به گفتهٔ این شرکت، هیچ گزارش سمت سروری نگه نمیدارد و دادهٔ محدودی هم که ذخیره میکند، تحت قانون حریم خصوصی سوئیس محافظت میشود. این دادهها روی زیرساخت اروپایی میزبانی میشوند و خارج از قلمرو قانون CLOUD آمریکا قرار دارند؛ قانونی که مشخص میکند نهادهای اجرای قانون چگونه به دادههای نگهداریشده نزد ارائهدهندگان خدمات ابری دسترسی پیدا میکنند.
این شرکت میگوید روی زیرساخت خود سرمایهگذاری میکند و نخستین خوشهٔ NVIDIA B300 آن، که بر پایهٔ استانداردهای Open Compute Project (OCP) ساخته شده، اکنون در سوئیس راهاندازی شده است.
مانند دیگر اپهای هوش مصنوعی، نسخهٔ دسکتاپ Lumo از Skills پشتیبانی میکند؛ قابلیتی که به کاربران اجازه میدهد دستورها، قالبها و فایلهای مرجع را ذخیره کنند تا Lumo بتواند آنها را در گفتوگوهای مختلف دوباره به کار بگیرد. (نسخهٔ پیشین این قابلیت، Custom Lumos، حالا به قالب Skills منتقل میشود.)
سارا نادری


نگار رضایی
آرمان کریمی