در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ از هشت کلید به‌شدت ضعیف eMudhra باخبر شدیم: جایی که به eMudhra اعتماد شده بود تا برای قفل ترکیبی مجازی‌اش که از اینترنت محافظت می‌کند یک عدد ۱۱۵ رقمی انتخاب کند، عدد ۴ را انتخاب کرده بود. نه حتی چهار رقم؛ فقط عدد ۴. هفت کلید دیگر هم به همین اندازه ضعیف بودند: 56، 66، 115، 155، 156، 230 و 237.

روز بعد، در یک پست وبلاگی نوشتیم که برای مهار این نشت چه اقدام فوری‌ای انجام داده‌ایم و مشتریان باید در سمت خود چه کنند تا امن بمانند. اکنون در این پیگیری مفصل‌تر، شواهدی را که از بهره‌برداری دیده‌ایم و پیشرفتی را که بازدیدکنندگان در وصله‌کردن سیستم‌هایشان داشته‌اند به اشتراک می‌گذاریم.

از ابعاد مشکل شروع کنیم. مرجع صدور گواهی (CA) با کلیدهایی تا این حد ضعیف بی‌سابقه است و پیامدهای احتمالی آن چشمگیر است. در گذشته مراجع صدور گواهی نفوذشده کم نبوده‌اند (مثل DigiNotar، TÜRKTRUST و TrustWave)، اما دسترسی به کلیدهایشان همیشه تا حدی محدود بوده است؛ این حوادث به مجموعهٔ محدودی از مهاجمان یا سازمان‌ها امکان می‌داد گواهی جعلی صادر کنند. حادثهٔ eMudhra اساساً متفاوت است؛ کلیدهای خصوصی میانی آسیب‌دیده را تقریباً هر کسی می‌توانست فوراً از خود گواهی‌های عمومی بازیابی کند. هر کسی می‌تواند همین کلیدهای امضا را مستقل بازیابی کند و برای هر دامنه‌ای گواهی بسازد که کلاینت وصله‌نشده‌ای که Certificate Transparency را اعمال نمی‌کند آن را بپذیرد.

eMudhra اعلام کرد که از کسب‌وکار مرجع صدور گواهی عمومی خارج می‌شود و ادعا کرد خطایی در اسکریپت تولید کلید رخ داده است، اما هنوز اسکریپت را منتشر نکرده است. آن‌ها یک فهرست ابطال گواهی (CRL) را با کلیدی امضا کردند که شاید درست تولید شده بود و بعداً آن را اصلاح کردند تا با کلید ضعیف امضا شود.

چطور کار به اینجا رسید و چرا این موضوع هشدارها را فعال نکرد؟ موارد زیادی باید روشن شود، از جمله نقش حسابرسان و امضاکنندگان متقابل. این مقاله اصلاحات و گام‌های بعدی را برای سازمان‌ها پیشنهاد می‌کند تا از امنیت خود مطمئن شوند.

وصله‌کردن Cloudflare

نگرانی اصلی ما همچنان تأثیر امنیتی بر Cloudflare، مشتریانمان و اینترنت به‌طور کلی است. در زمان نگارش این متن، همهٔ سیستم‌های Cloudflare با اولویت بالا وصله شده‌اند. تعداد کمی تیکت تأییدشده با تأثیر کم در دست بررسی است.

وصله‌کردن سیستم‌های با تأثیر بالا را بلافاصله در ۱۹ اکتبر آغاز کردیم. این سیستم‌ها شامل پروکسی‌های روبه‌روی مبدأ مشتریان با Pingora بود که مسئول بیشتر اتصال‌های خروجی ماست. این پروکسی‌ها در چند ساعت وصله شدند تا کلیدهای آسیب‌پذیر eMudhra را رد کنند. همزمان تحلیلی به کمک هوش مصنوعی روی کد منبع‌مان را آغاز کردیم تا همهٔ سیستم‌های دیگری را که به این کلیدهای ضعیف اعتماد می‌کنند پیدا کنیم. در عرض چهار ساعت تحلیل کامل داشتیم. برای هر سیستم یک تیکت با تحلیل اولیه اختصاص دادیم و از تیم خواستیم تا پایان روز تحلیل را تأیید و/یا اصلاح کند. جایی که تأثیر بالا شناسایی شد، خواستیم فوراً وصله شود و برای موارد با تأثیر کمتر، رفع مشکل تا پایان هفتهٔ گذشته موعد داشت.

آیا Cloudflare بهره‌برداری در شبکهٔ خود دیده است؟

برای ردیابی هر بار که سرور مشتری (یا مهاجم) گواهی امضاشده با کلیدهای ضعیف eMudhra را ارائه می‌کند، به Pingora قابلیت ثبت لاگ اضافه کردیم. چون این سرویس خروجی بخش عمدهٔ اتصال‌های TLS خروجی از یک ماشین Cloudflare را تشکیل می‌دهد، هر مهاجمی که بخواهد با کلیدهای eMudhra استراق سمع کند این لاگ را فعال می‌کرد. استقرار این لاگ در ۲۱ اکتبر کامل شد.

در زمان نگارش این متن، یک هفته بعد، حدود ۲۲٬۰۰۰ تلاش دست‌دادن با کلیدهای ضعیف eMudhra دیده‌ایم. دو سوم تلاش‌ها واکشی سایت‌های آزمایشی مثل emudhra.we-have-a-problem.com بود (که در راهنمای توسعه‌دهندگان در پست قبلی‌مان به آن اشاره کردیم). تقریباً همهٔ یک سوم باقی‌مانده به مبدأهایی می‌رفت که به نظر می‌رسید با استفاده از کلید میانی ضعیف برای خودشان گواهی ساخته‌اند. هر دست‌دادنی که برای تأیید گواهی پیکربندی شده بود رد شد، چون از قبل وصله کرده بودیم.

حدود ۱۶۰ مورد از این دست‌دادن‌ها برجسته بود: Subject Alternative Names (SANs) گواهی‌ها نام دامنه‌های سازمان‌های دیگر را داشتند که به Server Name Indication (SNI) درخواستی در دست‌دادن ارتباطی نداشت. برخی از این نام‌ها دامنه‌های مرتبط با دستگاه‌های اینترنت اشیای مصرفی بودند. همچنین متوجه شدیم این گواهی‌های جعلی پس از نشت کلیدها ساخته شده‌اند و برخی بیش از دو سال اعتبار داشتند، طولانی‌تر از آنچه هر مرجع صدور گواهی عمومی می‌تواند صادر کند. با این حال، این گواهی‌ها بیشتر شبیه گواهی‌های پیش‌فرض خود سرورها بودند تا بخشی از تلاشی برای رهگیری اتصال‌های ما. آن‌ها دامنه‌هایی غیر از دامنه‌های متصل‌شده را نام می‌بردند، پس در هر حال در اعتبارسنجی نام میزبان شکست می‌خوردند. و در چند مورد، یک سرور همان گواهی را به اتصال‌های بسیاری از موقعیت‌های ما ارائه کرد، یعنی از خود سرور آمده بود نه از چیزی در یک مسیر شبکهٔ واحد.

بنابراین هرچند تا کنون شاهدی نیست که کلیدهای ضعیف برای رهگیری اتصال‌های Cloudflare استفاده شده باشند، به نظر می‌رسد این کلیدها در عرض چند ساعت پس از عمومی‌شدن ضعف، برای جعل گواهی به کار رفته‌اند: یکی از گواهی‌های جعلی که دیدیم تاریخ ۲۰ اکتبر ساعت ۱۸:۱۹ UTC داشت، کمتر از یک ساعت پس از عمومی‌شدن گزارش باگ Mozilla. این احتمال رهگیری هدفمندانه را رد نمی‌کند. برای آن باید به نشانه‌های غیرمستقیم معمول نفوذ به سیستم تکیه کنیم — و تا کنون هیچ نشانه‌ای از این نوع ندیده‌ایم.

چه تعداد از بازدیدکنندگان هنوز آسیب‌پذیرند؟

دربارهٔ وصله‌کردن Cloudflare بسیار گفتیم، اما بازدیدکنندگان چه؟ نمی‌توانیم بدون قطع اتصال‌ها مستقیماً آزمایش کنیم که آیا بازدیدکننده‌ای هنوز به کلیدهای ضعیف اعتماد می‌کند یا نه، پس باید روشی غیرمستقیم‌تر به کار ببریم. برای این کار از صفحه‌های چالش‌مان استفاده کردیم:

به‌روزرسانی‌ای را منتشر کردیم تا روی بخشی از صفحه‌های چالش دو اتصال کاوش ارسال شود: یک کاوش به ca1.cloudflarecaptcha.com و یکی به ca2.cloudflarecaptcha.com. ابتدا روی ca1.cloudflarecaptcha.com گواهی امضاشده با eMudhra و روی ca2.cloudflarecaptcha.com گواهی معمولی به‌عنوان کنترل نصب کردیم. سپس ثبت می‌کنیم که آیا این کاوش‌ها موفق بوده‌اند. این به ما امکان می‌دهد ببینیم آیا بازدیدکنندگانی که صفحهٔ چالش برایشان نمایش داده می‌شود هنوز به کلیدهای ضعیف eMudhra اعتماد می‌کنند.

چه یافتیم؟ با ۵۰ میلیون کاوش در هفتهٔ گذشته، این را می‌بینیم:

یک هشدار مهم از همان ابتدا: به‌طور طراحی‌شده، ترافیک این صفحه‌های چالش به‌شدت سوگیرانه است. ربات‌های زیادی (تأییدنشده) در آن هستند. همچنین فقط کلاینت‌هایی که جاوااسکریپت اجرا می‌کنند (مثل مرورگرها) کاوش ارسال می‌کنند.

پرش در داده‌ها ناشی از تغییرات زیر است — همهٔ زمان‌ها به UTC هستند:

۲۳ اکتبر ساعت ۱۵:۳۰، نقطهٔ پایانی کنترل را تغییر دادیم تا آن هم گواهی eMudhra ارائه کند، اما این بار بدون signed certificate timestamps (SCTs). تفاوت‌هایی در پذیرش دیده شد، اما بزرگ نبود. می‌توانستیم نقطهٔ پایانی جدیدی اضافه کنیم، اما این کار انتشار کند پلتفرم چالش‌مان را می‌طلبید. تغییر نقطهٔ پایانی آسان‌تر بود.

۲۳ اکتبر ساعت ۱۶:۳۰، پلتفرم چالش‌مان به دلیل یک مشکل نامرتبط به نسخهٔ قبلی بازگشت. کاوش‌ها در ۲۷ اکتبر ساعت ۱۰:۰۰ بازگشتند.

۲۷ اکتبر ساعت ۱۶:۳۷، متوجه شدیم G3 cross-sign را ارسال نمی‌کنیم که همهٔ کلاینت‌ها آن را نمی‌شناختند، و آن را به هر دو نقطهٔ پایانی اضافه کردیم. SCTها را از هر دو حذف کردیم.

۲۷ اکتبر ساعت ۱۶:۴۹، ca2 را تغییر دادیم تا به ریشهٔ AAA Certificate Services زنجیر شود.

۲۷ اکتبر ساعت ۱۸:۱۸، کاوش‌ها را از ۱٪ به ۱۰٪ همهٔ صفحه‌های چالش ارائه‌شده در زون‌های مشتریان غیرپرداخت‌کننده افزایش دادیم.

با کنار گذاشتن این هشدارها: چه چیزی متوجه می‌شویم؟ مرورگرهای مدرن و به‌روز عمدتاً وصله شده‌اند، اما ربات‌ها و مرورگرهای قدیمی نه. همچنین مرورگرهای جاسازی‌شده، مثل Android WebView، در وصله‌کردن عقب‌ترند و ۳۰ تا ۴۰ درصدشان هنوز می‌پذیرند. در نخستین آخر هفته (با شکاف نظارتی)، شواهد روشنی از وصله‌کردن می‌بینیم، اما بعد از آن حرکت کمی دیده می‌شود.

در ۲۹ اکتبر حدود ساعت ۱۸:۰۰ UTC، سازوکار تشخیصی منتشر کردیم که هجوم بزرگی از ترافیک ربات را شناسایی کرد که خود را Chrome 150-154 روی macOS معرفی می‌کرد. این ممکن است در نمودار بالا شبیه وصله‌کردن به نظر برسد، اما در واقع تغییری در طبقه‌بندی ترافیک است: همان user agentها افزایش متناظری در پذیرش میان ترافیکی نشان می‌دهند که در نمودار پایین نشانه‌های ربات در آن تشخیص داده شده است.

Chrome 150-154 روی Linux استثنای قابل توجه است: پذیرش آن همچنان کاهش می‌یابد که با وصله‌کردن بیشتر در این گروه سازگار است. با توجه به ترکیب ترافیکِ متمایل به ربات و در حال تغییر، این شواهد نشانه‌ای است نه قطعی. در غیر این صورت، همچنان حرکت کمی می‌بینیم.

با تفکیک بر اساس شبکه (ASN) این را می‌بینیم:

در شبکه‌های بزرگ، بیش از نیمی از کاوش‌ها هنوز زنجیرهٔ نفوذشده را می‌پذیرند، هم در ترافیکی که نشانه‌های ربات در آن تشخیص داده نشده (نمودار بالا) و هم در ترافیکی که نشانه‌های ربات در آن تشخیص داده شده (نمودار پایین). در آخر هفته مقداری وصله‌کردن دیدیم، اما بعد از آن روند ثابت بوده است.

هشدار مهم همچنان پابرجاست: ترافیک به‌دلیل ربات‌های (تأییدنشده) سوگیرانه است. اما ربات‌ها هم فقط نرم‌افزاری هستند که به به‌روزرسانی امنیتی نیاز دارند. و اگر به هر شکلی نمایندهٔ به‌روزرسانی کلی نرم‌افزار باشند، تصویر واقعاً نگران‌کننده است.

چه می‌توانید بکنید؟

وصله کنید! دنیس جکسون (Dennis Jackson) وب‌سایت جمع‌سپاری عالی‌ای با دستورالعمل‌ها دارد. به‌ویژه اگر توسعه‌دهنده‌ای روی macOS هستید، می‌خواهید این دستورالعمل‌ها را دنبال کنید. اگر مشتری Cloudflare هستید، پست وبلاگی هفتهٔ گذشته را ببینید که توضیح می‌دهد هنگام استفاده از محصولاتی مثل WARP یا Tunnel چه کاری باید در سمت خود انجام دهید.

نگاه به آینده

در Cloudflare، در برخی محصولات سازوکار ابطال سریع داریم. برای آوردن آن به سیستم‌های بیشتر در Cloudflare و صنعت، از پروژه‌هایی مثل upki هیجان‌زده‌ایم که می‌فهمند مخزن اعتماد نمی‌تواند فهرستی ثابت از مراجع صدور گواهی ریشه باشد، بلکه باید توانایی به‌روزرسانی سریع با اطلاعاتی مثل ابطال و کلیدهای Certificate Transparency را داشته باشد. چون آسیب‌پذیری‌ها با سرعتی بی‌سابقه کشف می‌شوند، حیاتی است که بتوان سریع و مؤثر به آن‌ها رسیدگی کرد.

منبع: Cloudflare Blog

متن و تصاویر اصلی از منبع بالا. ترجمه و ویرایش در دیجیتال سرآمد.