وقتی مدیر ارشد امنیت و رئیس امنیت محصول انویدیا (Nvidia) در اوت استعفا دادند، افراد بیرون از شرکت دلیل چندانی برای توجه به این ماجرا نداشتند. تنها دو ماه و نیم بعد، خودِ جنسن هوانگ (Jensen Huang)، مدیرعامل شرکت، آن را ترک کرد؛ این اتفاق پس از آن افتاد که پرسشها دربارهٔ روابط خارج از ازدواج او بیشتر شد. ماجرا از یک مدیر اجرایی در Megaspeed آغاز شد؛ شرکت مرکز دادهای در سنگاپور که بازرسان آمریکایی آن را به انتقال تراشههای انویدیا به چین مشکوک میدانند. سپس گزارشهایی منتشر شد دربارهٔ دو رابطهٔ جداگانه با کارکنان انویدیا و دامنهٔ ماجرا گستردهتر شد.
دیوید ریبر (David Reber) که چهار سال مدیر ارشد امنیت بود و در مجموع هفت سال در انویدیا کار کرده بود، در آن زمان گفت به دلایل سلامتی شرکت را ترک میکند. او در اواخر اوت در لینکدین نوشت: «این تغییری نبود که برنامهاش را داشته باشم. اما میدانم چه چیزی باید در اولویت باشد: خانواده و سلامتی.» او در همان پست فاش کرد که بیش از دو سال پیش تشخیص پارکینسون زودرس گرفته است.
ساشا زدجلار (Saša Zdjelar)، جانشین ریبر، پیشتر ۱۷ سال در اکسونموبیل (ExxonMobil) در هیوستون کار کرده و در سمت مدیر ارشد فناوری اطلاعات آن شرکت را ترک گفته بود. او سپس یک سال در سیلزفورس (Salesforce) و چند سال در شرکت امنیت سایبری ReversingLabs کار کرد. زدجلار پنجشنبه به پرسشها دربارهٔ این جابهجایی یا آنچه تیم امنیت میدانست پاسخ نداد.
هیچ اطلاعات عمومیای تغییر نقش ریبر یا زدجلار را به موضوع Megaspeed مرتبط نمیکند، اما این پرسش منطقی به نظر میرسد که تیم امنیت انویدیا دربارهٔ بررسی دولت روی Megaspeed و دربارهٔ روابط هوانگ چه میدانست و آیا کسی نگرانیاش را مطرح کرده بود یا نه. ریبر پنجشنبه به پرسشها پاسخ نداد. انویدیا هم به پرسشهای مرتبط ما پاسخ نداده است.
روابط میان مدیرعامل و کارکنانش معمولاً به منابع انسانی، واحد حقوقی و هیئتمدیره مربوط میشود، نه به تیم امنیت. اما کارشناسان امنیتی میگویند هر رابطهٔ خارج از ازدواج، حتی اگر داخل محل کار باشد، میتواند به یک سرویس اطلاعاتی خارجی اهرم فشار بدهد؛ بهویژه اگر مدیر اجرایی بخواهد آن را پنهان نگه دارد.
با این حال، تشخیص نشانهها آسان نیست. به گفتهٔ نیکلاس افتیمیادس (Nicholas Eftimiades)، افسر ارشد بازنشستهٔ اطلاعاتی که میگوید بیش از هزار متخصص امنیت شرکتی را آموزش داده است، سرویسهای اطلاعاتی بخش زیادی از اطلاعات را از طریق گفتوگوهای روزمره و نه هک کردن جمعآوری میکنند و همین کار را برای تیمهای امنیتی در شناسایی خطرها بسیار دشوار میکند.
روشن است که برخی افراد داخل انویدیا بخشی از این تصویر را میدانستند. نیویورک تایمز (The New York Times) اوایل همین هفته گزارش داد که وکیل ارشد انویدیا بیش از یک سال پیش با تحقیقات دولت دربارهٔ Megaspeed در ارتباط بوده است. (انویدیا گفته است که بهطور منظم با مقامها در تماس است.) گزارشها دربارهٔ روابط هوانگ با کارکنان نشان میدهد که همکاران هم از آنها باخبر بودهاند، حتی اگر چنین رفتاری صریحاً در آییننامهٔ رفتاری انویدیا ممنوع نشده باشد. نیویورک تایمز به نقل از پنج کارمند انویدیا نوشت که او با یکی از معاونان که مستقیماً به خودش گزارش میداد رابطه داشته است؛ رویترز (Reuters) هم بعداً به نقل از دو نفر از رابطهٔ دومی خبر داد. آنچه روشن نیست این است که آیا هیچیک از این اطلاعات به تیم امنیت رسیده بود یا نه.
افتیمیادس که در سال ۲۰۲۰ کتاب Chinese Espionage Operations and Tactics را نوشت، به تککرانچ (TechCrunch) گفت حتی اگر این اطلاعات به تیم امنیت رسیده باشد، منابع چنین تیمی معمولاً محدود است. یکی از دلایلش این است که بودجهٔ کافی به آنها اختصاص نمییابد، چون برخلاف برخی واحدهای دیگر، درآمدزا نیستند. به گفتهٔ او، بسیار رایج است که مدیرانعامل به هشدارهای تیم امنیت با این جمله پاسخ دهند: «حتی یک سِنت بیشتر از حد الزامات قانونی.»
به گفتهٔ کارشناسان، بسیاری از شرکتها امنیت را بیش از حد محدود تعریف میکنند. دان آویو (Don Aviv)، مدیرعامل شرکت تحقیقات شرکتی Interfor International، و جرمی هورویتز (Jeremy Hurewitz)، نویسنده، در یادداشتی در The Hill نوشتند: «هنوز شرکتهای زیادی امنیت را عمدتاً مسئلهٔ حفاظت از تأسیسات، جلوگیری از حملات سایبری و واکنش به تهدیدهای فیزیکی میدانند.» این دو استدلال کردند که «تیمهای امنیت باید به تهدیدهای داخلی بیشتر توجه کنند؛ از جمله جذب مدیران و کارکنان توسط سرویسهای اطلاعاتی خارجی، روابط تجاری مشکوک، تعارض منافع و تلاش برای به دست آوردن اطلاعات حساس از طریق ارتباطهای شخصی مورد اعتماد.»
با توجه به اندازهٔ انویدیا و شرکای تجاریاش، عجیب میبود اگر تیم امنیت این شرکت اختیارات گستردهتری از بیشتر شرکتها نداشت؛ اما این احتمال هم وجود دارد.
انصافاً بخشی از این ماجرا از توان هر تیمی خارج است. افتیمیادس، بدون اشاره به هوانگ و بهصورت کلی، فرضی را مطرح کرد: مدیرعاملی شکایت میکند که نمیتواند کاری را انجام دهد چون «دارم با هیئتمدیرهای میجنگم که این کار را نمیخواهد.» این جمله به یک منبع اطلاعاتی میگوید مانع اصلی کیست. سپس سرویس اطلاعاتی میپرسد «نقطهٔ مقاومت کجاست؟» و راهی برای دسترسی به ایمیل و تلفن آن فرد پیدا میکند.
چیزی که یک سرویس اطلاعاتی رقیب میخواهد اغلب کمتر فناوری است و بیشتر بینش سیاسی؛ از جمله اینکه چه کسی برای تغییر قوانین صادرات فشار میآورد و بزرگترین مانع کیست. افتیمیادس گفت: «دنیای اطلاعات شبیه سرطان است. وقتی وارد بدن میشود، میخواهد گسترش پیدا کند و دستش را به همهجا برساند.»
افتیمیادس افزود این شیوهٔ کار تازه نیست، «بهویژه برای چین.» به گفتهٔ او، هر مدیر اجرایی که با این کشور سر و کار دارد «به شما خواهد گفت که به سراغش رفتهاند.» او گفت «داستانهای فراوانی دربارهٔ دیپلماتها» هم وجود دارد؛ مثلاً دیپلماتهای آمریکایی وارد اتاق هتل میشوند و زنی را روی تخت میبینند. به گفتهٔ او، آنچه در مقایسه با جاسوسی دوران شوروی تازهتر است این است که روابطی که این سرویسها امروز میسازند اغلب سالها دوام میآورد، نه هفتهها.
افتیمیادس گفت فناوری میتواند این اطلاعات انسانی را تقویت کند و به دستگاههای IMSI catcher بهعنوان یک نمونه اشاره کرد. این دستگاهها با تقلید برج مخابراتی، گوشیهای اطراف را به خود متصل میکنند. به گفتهٔ او، نسخهٔ پایهٔ این دستگاه حدود ۱۰۰۰ دلار قیمت دارد و در یک چمدان جا میشود؛ هرچند مدلهای دولتی بسیار گرانترند. سال گذشته چند پروندهٔ جاسوسی چین بود که این دستگاهها در آنها نقش داشتند.
افتیمیادس میگوید هنوز کسی نمیداند آیا این دستگاهها علیه هوانگ به کار رفتهاند یا نه؛ گوشی او احتمالاً چنان محافظتشده بوده که نفوذ به آن، اگر هم متوقف نشده باشد، قابل تشخیص باشد. اما اینکه تیم امنیت انویدیا چه میدانست و آیا میتوانست بر اساس آن اقدامی کند، تنها با پیش رفتن تحقیقات مستقل هیئتمدیره و بررسیهای فدرال روشنتر خواهد شد.
افتیمیادس در این فاصله ابراز امیدواری کرد که کل این ماجرا برای صنعت آمریکا «یک هشدار جدی» باشد. به گفتهٔ او، این صنعت عمدتاً دربارهٔ تاکتیکهای چین «بیاطلاع» است. او حدس میزند: «ما تریلیونها [دلار] در مالکیت فکری از دست دادهایم. هر کاری هم که فکر میکنیم انجام میدهیم، جواب نمیدهد.»



